Wstęp

Wymienność paliw gazowych jest definiowana jako możliwość zastąpienia paliwa gazowego przez inne paliwo, które spalając się w tych samych przyborach i przy tym samym ciśnieniu nie powoduje istotnych zmian w zakresie bezpieczeństwa, sprawności i ogólnej charakterystyki urządzeń oraz istotnego wzrostu emisji zanieczyszczeń do atmosfery.

Zagadnienie to było przedmiotem licznych prac [np. 1,2] w połowie ubiegłego wieku a podyktowane było koniecznością przestawiania odbiorców z gazu miejskiego i koksowniczego głównie na gaz ziemny wysokometanowy. Przez wiele lat wydawało się, że problem został definitywnie rozwiązany. Od tego czasu jednak znacznej zmianie uległa sytuacja na światowych rynkach gazu oraz nastąpił istotny postęp w zakresie technologii spalania gazu. Znaczny wzrost popytu na gaz ziemny spowodował, że w wielu krajach świata sięga się po gaz, o jakości odbiegającej od jakości gazu rozprowadzanego dotychczas lokalnie. Stąd też w świecie prowadzona jest szeroka dyskusja na temat specyfikacji jakości gazów ziemnych i potencjalnych skutków, jakie wywoła ich zmiana na pracę urządzeń gazowych, ich sprawność oraz emisję zanieczyszczeń z procesów spalania. Dyskusja ta jest szczególnie ożywiona w USA i Europie[3,4,5]. W Stanach Zjednoczonych A.P. obserwuje się dążenie do ujednolicenia specyfikacji na szczeblu federalnym [6], natomiast w Europie rozważa się opracowanie jednolitych wymagań jakościowych dla krajów Wspólnoty Europejskiej w przepływach transgranicznych [7]. Jest to efekt dążenia do integracji rynków gazowych krajów Wspólnoty Europejskiej oraz przyszłych zmian struktury zasilania sieci gazowych różnych krajów europejskich, konieczności prognozowania emisji zanieczyszczeń oraz realizacji zasady dostępu strony trzeciej (TPA).

Zaniechanie w Polsce w drugiej połowie XX wieku prac w zakresie badań potencjalnych skutków zmiany parametrów jakościowych gazu, zwłaszcza pod kątem wymienności gazów, spowodowały, że obecnie brak jest eksperckiej wiedzy umożliwiającej szybką ocenę skutków wprowadzenia na rynek gazów ziemnych o specyfikacjach odbiegających od specyfikacji dotychczas rozprowadzanych gazów ziemnych.

Należy podkreślić, że nie jest to problem typowo polski gdyż w wielu krajach Europy problem ten był również zbywany i dopiero teraz, w związku z koniecznością pozyskiwania nowych źródeł dostaw i z proponowaną przez EASEE-gas nową specyfikacją jakości gazu ziemnego w przepływach transgranicznych rozpoczęły się prace [8] nad konsekwencjami zasilania krajowych sieci gazem o jakości odbiegającej od dotychczas stosowanego.