PARTNER PORTALU partner portalu wnp.pl
Menu

wnp.pl - portal gospodarczy

Szukaj

Europa Środkowa na drodze do regionalnego rynku gazu

Autor: Tomasz Dąborowski (Ośrodek Studiów Wschodnich)
27-06-2013 09:20
Europa Środkowa na drodze do regionalnego rynku gazu

Interkonektor pod Cieszynem łączy systemy gazowe Polski i Czech.

Fot. PTPW (Andrzej Wawok)

Tylko liberalizacja krajowych rynków gazu i zacieśnienie regionalnej współpracy pozwolą Polsce i państwom Europy Środkowej urynkowić ceny, zwiększyć bezpieczeństwo energetyczne i czerpać korzyści z transformacji na europejskich rynkach gazu - wskazuje Tomasz Dąborowski, ekspert Ośrodka Studiów Wschodnich.

Rynki gazu w Unii Europejskiej stoją na progu rewolucyjnych zmian. W przeszłość odchodzi funkcjonujący przez dziesięciolecia „statyczny” model rynku gazu. Dotychczas obrót gazem dokonywał się między ograniczoną liczbą podmiotów, wykorzystujących długoterminowe kontrakty, indeksowane cenami na rynku ropy naftowej. Obecnie rośnie liczba umów krótkoterminowych zawieranych za pośrednictwem giełd, a cena gazu w coraz większym stopniu kształtuje się w wyniku swobodnej gry popytu i podaży.
Zwiastunem przechodzenia do tego „dynamicznego” modelu jest rosnąca rola hubów oraz platform sprzedaży gazu w Europie Północno-Zachodniej. Według ostrożnych danych Oksfordzkiego Instytutu Studiów Energetycznych (OIES), poziom obrotów na giełdach i hubach gazowych w kontynentalnej Europie wzrósł z 5 mld m3 rocznie w 2001 r., kiedy to uruchomiono pierwszy hub na europejskim kontynencie w belgijskim Zeebrugee, do poziomu 550 mld m3 rocznie w 2011 r.

Imponująca dynamika wzrostu sprzedaży za pośrednictwem hubów i platform sprzedażowych pociągnęła za sobą zmianę formuł cenowych w kontraktach gazowych. Maleje znaczenie kontraktów indeksowanych cenami na rynku ropy, rośnie natomiast rola rynkowej indeksacji, tj. uwzględniania w kontraktach cen spotowych, np. na holenderskiej giełdzie TTF czy brytyjskiego hubu NBP.

Według OIES, w 2012 r. aż 42 proc. wszystkich dostaw do Europy realizowano w ramach kontraktów indeksowanych do cen rynkowych. Praktyce tej ostro sprzeciwia się Gazprom: podkreśla, że rynkowy model organizacji rynku gazu oraz nacisk na rozwój rynków spotowych utrudnia inwestycje w infrastrukturę i nie gwarantuje bezpieczeństwa dostaw. Część wielkich dostawców dostosowuje się jednak do nowych uwarunkowań - np. norweski Statoil.

Co leży u źródeł tej rynkowej transformacji rynku gazu i rosnącej roli rynków hurtowych? Jednym z powodów jest większa elastyczność dostaw gazu na świecie, wynikająca z rozpowszechnienia gazu skroplonego LNG i łupkowej rewolucji w USA. Dekoniunktura i spadek popytu na gaz również odegrały swą rolę. Firmy związane długoterminowymi kontraktami wykorzystały bowiem huby i giełdy gazowe, by odsprzedać niepotrzebne ilości surowca.



SUBSKRYBUJ WNP.PL

NEWSLETTER

Najważniejsze informacje portalu wnp.pl prosto do Twojej skrzynki pocztowej

Wnp.pl: polub nas na Facebooku


Wnp.pl: dołącz do nas na Google+


43 693 ofert w bazie

POLECANE OFERTY

966 189 ofert w bazie

POLECANE OFERTY

5 763 ofert w bazie

2 782 331 ofert w bazie


397 663 ofert w bazie

GORĄCE KOMUNIKATY

Wyszukiwanie zaawansowane
  • parking
  • bankiet
  • catering
  • spa
  • klub
  • usługi
  • rekreacja
  • restauracja
467 ofert w bazie

PARTNER

  • partner serwisu

POLECAMY W SERWISACH GRUPY PTWP