Jak przypomniał, traktat ten uwzględnił formułę "solidarności energetycznej", która teraz nabiera "ciała" poprzez przełożenie ogólnych założeń na projekt rozporządzenia KE. Ustanawia ono trzy poziomy reakcji na kryzys: wczesnego ostrzegania, alertu i kryzysu oraz przewiduje instrumenty rynkowe i pozarynkowe, wdrażane dla każdego z tych poziomów. Zakłada też, że bezpieczeństwo energetyczne staje się przedmiotem polityki zagranicznej UE. Z kolei wspólna polityka energetyczna UE ma się opierać na czterech zasadach: dywersyfikacji źródeł i tras zaopatrzenia, jedności w obronie interesów UE, solidarności w sytuacjach kryzysowych oraz lepszej współpracy z partnerami zewnętrznymi (dostawcami i krajami tranzytowymi).

Projekt rozporządzenia omawiany był już przez komisje Parlamentu Europejskiego. Pojutrze planowane jest głosowanie nad ostatecznym stanowiskiem KE (tzw. sprawozdanie Vidal-Quadrasa), które uwzględnia liczne poprawki polskich eurodeputowanych.

- Są one zgodne z postulatami polskiego Ministerstwa Gospodarki i kancelarii premiera na forum Rady UE - powiedział Bogusław Sonik.

W zgodnej opinii eurodeputowanych: Saryusza-Wolskiego (sprawozdawcy rozporządzenia na komisji spraw zagranicznych), Bogusława Sonika (sprawozdawcy komisji ochrony środowiska) i posła Konrada Szymańskiego (sprawozdawcy komisji przemysłu), najtrudniejsze są obecnie trzy kwestie: nie ma jasności, czy unijny komisarz ds. zagranicznych zajmie się sprawami gazu, jaki będzie określony poziom dziennego wstrzymania dostaw gazu z krajów trzecich, który uznany zostanie za kryzysowy (Polska postulowała 10 proc., przyjęto 20 proc. - z opcją, że pierwszy próg będzie dotyczył regionów) oraz jaki będzie poziom określający stan nadzwyczajny w regionach.

Według opinii Sonika, dla realnych zmian istotne będą też planowane inwestycje. Rozporządzenie KE zakłada, że w ciągu 4 lat operatorzy systemów przesyłowych mają się zobowiązać do tzw. zwrotnego (rewers), czyli dwukierunkowego udostępniania przesyłania gazu. Stwarzane będą zachęty do łączenia systemów energii konwencjonalnej z OZE i budowy odpowiedniej infrastruktury, aby podnieść gotowość na wypadek sytuacji kryzysowej.

W opinii naszych europosłów, w kręgach KE i parlamentarnych zdziwienie wzbudziła wieloletnia umowa na dostawy gazu z Rosji. "Jest ona zawarta na starych zasadach, nie uwzględniających starań Polski o solidarność energetyczną i ograniczającą wprowadzenie nowych zasad na unijnym rynku gazu, w tym zasadę TPA (dostępu stron trzecich)" - powiedział Konrad Szymański. Zdaniem Saryusza-Wolskiego, wieloletnia umowa stanie się bardziej kuriozalna, jeżeli potwierdzą się ostatnie doniesienia o możliwości pozyskiwania gazu w dużej ilości ze złóż bitumicznych w USA, Niemczech Skandynawii i Polski.